Weblog
Rosita van Gijlswijk

Verkiezingsdagboek van Rosita van Gijlswijk

Tot 22 januari 2003 zullen alle kandidaten van de SP lijst om beurten een dagboek bijhouden van hun activiteiten in de verkiezingscampagne. Vijfentwintig dagen voor de verkiezingen begonnen we met Paul Geurts, nummer 25 op de lijst. Op 21 januari sluit lijsttrekker Jan Marijnissen de rij af. Vandaag Rosita van Gijlswijk, nummer 15.

GRONINGEN- Vanmorgen vroeg opgestaan: het wordt een drukke dag. Met een kop koffie de kranten gelezen. Het Dagblad van het Noorden besteedt veel aandacht aan de toekomst van de Grote Markt. In het najaar is er weer een volksraadpleging. B en W willen een miljoenen kostend theater aan de Markt, maar daarvoor moet het cultuurcentrum de Oosterpoort gesloopt worden. Pure geldverspilling! Wij kwamen afgelopen weekend met een ‘anti-verneukvariant’: eentje die het mogelijk maakt dat Groningers straks ook kunnen kiezen voor een plan zonder grootschalige ingrepen, een gezelligere Grote Markt met in de winter een ijsbaan en meer groen.

Snel wat huishoudelijke klussen gedaan (ik heb er een hekel aan, het moet toch gebeuren want de kabouters doen het niet voor me).

Daarna me voorbereid op de twee forumdebatten die vandaag op de agenda staan: eentje in verpleeg- en verzorgingshuis Maartenshof in de stad over gezondheidszorg en ouderenbeleid en eentje georganiseerd door de PvdA-jongeren. Daar gaat het over de positie van het Noorden, dus nog even snel alle argumenten voor en tegen een zweeftreinverbinding voor mezelf op een rijtje gezet. De spoorverbindingen tussen Randstad en Noord-Nederland moeten verbeterd worden, daarover is iedereen het eens. De vraag is alleen op welke manier dat moet gebeuren. Ik kies niet automatisch voor een verbinding die de reistijd het meest bekort, want er moet ook rekening gehouden worden met de gevolgen voor landschap, milieu en openbaar vervoer. En dan is duidelijk dat de zweeftrein de competitie verliest: de kosten zijn veel te hoog en het rendement is uiterst twijfelachtig. Steek de miljoenen euro’s liever in het wegwerken van grote plaatselijke en regionale knelpunten en verbetering van het openbaar vervoer. Met de zweeftrein kun je vanuit Groningen wel binnen een uur naar Amsterdam, maar blijf je er anderhalf uur overdoen om bijvoorbeeld in Vlagtwedde te komen!

Tussendoor nog een interview met het Dagblad: zij volgen mij deze week bij allerlei campagneactiviteiten en maken daar voor de krant van zaterdag een verhaal van – ik ben benieuwd. Morgenavond gaan ze mee met het huis-aan-huis afgeven van onze verkiezingsfolder -met tomatenspons natuurlijk. Dat doen we de komende twee weken elke avond in Groningen. Hartstikke leuk om te doen en de mensen waarderen dat enorm!

Verbazing om te horen hoe gemakkelijk de PvdA -nu zij in de oppositie zit- vanmiddag in het debat afstand neemt van de gevolgen van 8 jaar Paars beleid op gebied van de gezondheidszorg. Het is toch écht de PvdA die de steeds verdergaande marktwerking in de zorg heeft toegelaten. Met alle gevolgen van dien: er overlijden mensen onnodig, er zijn enorme wachtlijsten en de zorg is verschraald. Het is ongelooflijk hoe gemakkelijk de PvdA het CDA en de VVD alle schuld in de schoenen probeert te schuiven. Ik las op teletekst een kleine geruststellende gedachte: de PvdA steunt het initiatiefvoorstel van Agnes Kant om het recht op tijdige zorg vast te leggen in de wet. Het zal mij benieuwen of de PvdA die woorden straks na 22 januari in daden omzet: stemmen ze echt vóór of trekken ze tegen die tijd toch hun keutel weer in?

Na het debat vliegensvlug naar het stadhuis voor de zitting van de bezwaarcommissie sociale zaken. Op de fiets veel mensen teruggebeld die op mijn voicemail staan en via SMS in deze drukke campagnetijd proberen een beetje contact met vrienden te houden. Eén SMS-je springt eruit: het door de PvdA georganiseerde debat van vanavond gaat niet door omdat een deelnemer heeft afgezegd. Ik bel direct met de organisatie, maar krijg geen gehoor. Ik baal er flink van: ik heb er vanavond voor gereserveerd en me er flink op voorbereid. Aan de andere kant: een beetje studie schaadt natuurlijk nooit!

De verkiezingsdagboeken van alle kandidaten

Het is duidelijk dat de PvdA-strategen zich gebogen hebben over de vraag hoe de SP te bestrijden. En ze hebben een punt gevonden. Van alle kanten krijgen we van PvdA’ers te horen dat het belachelijk is, dat de SP roept ‘stoppen met slopen’ en tegen (bijna) alle bouwplannen stemt. Mooi. In het verleden werden we genegeerd, wat we ook zeiden. Nu zijn we blijkbaar een geduchte concurrent die bestreden moet worden. Dat is een hele vooruitgang.
Ook op de inspraakavond over het stadsdeelplan Noorddijk nam wethouder Smink de gelegenheid te baat om verkiezingspropaganda te bedrijven. Zonder de SP te noemen, sprak hij zijn afschuw uit over de partij die tegen sloop is, maar ook alle bouwplannen afkeurt. De verslaggever van de Beijumkrant nam Sminks woorden niet voor waar aan, maar belde even voor een weerwoord. Wij vertelden hem voor welke bouwplannen wij allemaal wel gestemd hebben, zodat de krant bitter concludeerde dat het enige concrete dat op de inspraakavond gezegd is, niet waar is.
We hebben de afgelopen jaren voor de bouwplannen in De Held gestemd, voor Ciboga, De Meeuwen, De Helpermaar en veel kleine projecten. Ook in Meerstad mag wat ons betreft –versneld—gebouwd worden. Maar dan niet op absurd grote kavels. Maar het klopt, dat we niet altijd instemden. Gelukkig maar. Stel je voor dat ook de SP ingestemd had met het verschrikkelijke plan om het Reitdiepdal tot Dorkwerd vol dure villa’s te bouwen. Dan verdienden we woensdag geen enkele stem.
Wat is aan de hand is, is dat wij plannen beoordelen op hun gevolgen voor landschap en natuur, en dat we dus soms NEE zeggen. Bij het college, en dus bij de PvdA, ligt het anders. Elk plan waar projectontwikkelaars mee komen, is bij voorbaat akkoord. Willen de heren bouwen rond de Piccardthofplas? Dan regelen we dat toch. Het Reitdiepdal? Geen probleem. Paddepoel-Zuid? Dan slopen we daar toch even. Groningen moet van het college alles doen wat maar rijke mensen kan aantrekken. Wij zien dat anders. Maar we lopen beslist niet weg voor de verantwoordelijkheid om de locaties aan te wijzen waar wel gebouwd kan worden. De PvdA zal dus snel een ander argument moeten vinden om ons te bestrijden. Of wellicht maar accepteren dat veel kiezers de tijd rijp vinden voor een ander geluid.

Ruim twee jaar geleden stonden we drie zaterdagmiddagen in de kou op het Waagplein handtekeningen te verzamelen onder de eis dat de dagopvang voor daklozen ook in het weekend open moet zijn. De steunbetuigingen waren massaal en hartverwarmend: in drie dagen ruim 4000 handtekeningen. Wethouder Paas had dan ook snel in de gaten dat hij echt wat moest doen: er kwam geld om de dagopvang ook op zaterdag en zondag open te houden – maar alleen van december tot maart. Net alsof daklozen de rest van het jaar geen behoefte hebben aan een plek waar ze even op adem kunnen komen, goedkoop een warme hap of een kop koffie kunnen nemen en daarbij niet aangestaard worden van ‘wat doet die zwerver hier?’ Verschillende keren hebben wij in de raad voorgesteld de dagopvang het hele jaar ook in de weekenden te openen. De laatste keer nog nadat een aantal raadsleden een middag op stap geweest waren met daklozen, en daarbij een vurig pleidooi gehoord hadden vóór de jaar-rond-openstelling.
Ik moest daaraan terugdenken nu de SP-Kamerfractie samen met het comité Onderdak het actieplan ONDER DAK presenteerde: een ambitieus plan om de maatschappelijke schande van de grote en snel groeiende dakloosheid aan te pakken. In tien maatregelen wordt geschetst hoe de samenleving de daklozen binnen twee jaar van straat kan halen en weer een menswaardig bestaan kan geven.
In de peiling van het Nieuwsblad van vandaag stonden wij op mogelijk zeven zetels. Geweldig. Een meteen een signaal dat de vraag oproept naar mogelijke collegedeelname. Ik zie het daar nog niet zo snel van komen. Maar ik beloof één ding: in de onderhandelingen zal een heel harde voorwaarde van de SP zijn, dat de gemeente fors meer investeert in de opvang en begeleiding van dak- en thuislozen.

Meer over het actieplan Onder Dak vind je hier.

Sluiting van de Hortus Haren, de grootste en één van de fraaiste van Nederland, lijkt onontkoombaar. Dood- en doodzonde. Gisteren werd het nieuws bekend en meteen debatteerde de gemeenteraad erover. Het college kwam met een notitie over wat er allemaal gebeurd is sinds 19 december, toen er zicht was op een geslaagde reddingspoging. Het grote probleem in de afgelopen maanden was, dat er allerlei partijen bij de redding betrokken waren, die voorwaarden stelden die niet te combineren waren.
Ik concludeer dat uit de gang van zaken vooral ons gelijk blijkt. In december verklaarden wij ons tegen het deel van het reddingsplan waarbij projectontwikkelaar Dura Vermeer het recht kreeg om pakweg een kwart van het terrein te bebouwen, in ruil voor een exploitatiegarantie van vijf miljoen gulden. Wij waren en zijn tegen die bebouwing, en stelden voor dat de gemeente die garantie zou geven.
Nu blijkt dat juist rond de projectontwikkelaar en de bebouwing problemen zijn gekomen. Eerst al haakte Dure Vermeer af omdat het de financiering niet rond kon krijgen. Toen kwam het bedrijf weer terug, maar deed de universiteit moeilijk over de bebouwing. Vervolgens haakte Dura weer af, en kwam er een andere projectontwikkelaar. Maar toch is de boel niet rond gekomen, ook al omdat er onvoldoende duidelijkheid is over de subsidie die de provincie toegezegd heeft.
In de raad stelden GroenLinks en de SP voor een overbruggingskrediet te geven en alle partijen gezamenlijk om tafel te roepen. In de afgelopen maanden was er wel veel gepraat, maar nooit door alle partijen tegelijk. Met een maand uitstel zou het wellicht toch mogelijk een doorbraak te forceren. De afgelopen tijd was immers gebleken dat er volop beweging zat in de ontwikkelingen. Wellicht zouden die de goede kant op te sturen zijn.
Helaas wilde de rest van de raad daar niet aan. ‘Jullie staan met de rug naar de werkelijkheid’, sneerde PvdA-woordvoerder De Reuver naar de SP. ‘Liever een keer met de rug naar de werkelijkheid, dan moeten rondlopen met de gedachte dat we een kans op redding van de Hortus hebben verspeeld’, was ons antwoord. Voor de Giro heeft de gemeente miljoenen over, om maar iets te noemen. De Hortus krijgt echter de kans niet om een laatste strohalm te grijpen. Doodzonde.

Op 11 mei zal in hartje Groningen het startschot van de Giro d’Italia klinken. Waarom? Volgens sportjournalist Dick Heuvelman vooral om af te rekenen met het negatieve imago van Groningen. De voorzitter van Gironingen doet het voor naamsbekendheid, toerismebevordering, het neerzetten van de stad en de directe inkomsten van de Groningse ondernemers. Moeten we nog neergezet worden? Hebben we een slecht imago? Absoluut niet. Groningen staat bekend als een bruisende studentenstad die voor elk wat wils bied: kunst en cultuur in het Groninger Museum, voor de sportliefhebber FC Groningen en sportcentrum Kardinge en voor de winkelliefhebber een aantrekkelijke binnenstad, die jaarlijks door 26 miljoen mensen bezocht wordt.
De Giro is een prestigeproject, vergelijkbaar met de start van de Tour de France in Den Bosch. Wat heeft dat voor die stad opgeleverd? Enkele dagen extra drukte in de winkels en de hotels. Maar verder? Niemand, zelfs de officiële Bossche stadspromotor niet, kan aangeven wat het effect is geweest.
En wat is de positieve bijdrage aan het Groningse imago dat de kermis dit jaar beperkt wordt en dat de gemeente hooglopende ruzie heeft met de marktkooplieden. Of dat er een aantal bomen moet wijken, zodat er beter zicht is op de wielrenners? De bomen worden een jaar lang opgeslagen en dan weer teruggezet, zegt de gemeente. Ik moet nog zien dat ze dat overleven.
Maar goed, we krijgen ruime aandacht op de internationale tv. Dat wil zeggen: de Italiaanse commerciële sportzenders. En dus zal het in de toekomst vast veel beter gaan…. Hoewel, een paar jaar geleden had Groningen een andere manier bedacht om de wereldpers te halen: de politie een avondje vrijaf geven vlak voor oudjaar. Zelfs het Australische journaal maakte er melding van. Maar zijn daar als stad nou zoveel mee opgeschoten?

Soms zit het mee: dan zie je ineens allerlei onbekende gezichten op het SP-kantoor, en loop je met ploeg van 12 mensen huis-aan-huis schuursponsjes af te geven (met de tekst stemmen is net de grote schoonmaak. Na 4 jaar héél hard nodig). En soms zit het tegen. Dan kijk je elkaar aan van ‘wordt het nou nooit droog’ en gaat een kostbare campagne-avond de mist (of beter gezegd: de regen) in. Een week lang zijn we nu ’s avonds op pad geweest. Aanbellen. Wijzen op het belang van stemmen. Tomaat-schuurspons en folder afgeven. Met meer mensen dan we in het verleden op de been kregen. En met leuke reacties. Vooral door het sponsje. Sommigen herkennen ‘m nog van de campagne voor de Europese verkiezingen. Anderen zijn verrast, Maar bijna altijd tovert het schuursponsje een glimlach tevoorschijn. Natuurlijk, er zijn ook mensen die niets van de SP of van de hele politiek moeten hebben. En soms komen er stevige discussies. Maar meestal is de reactie ‘Ik zal de folder eens goed doorlezen.’
Onze inschatting is, dat dit campagne-onderdeel de sleutel is tot een goede uitslag. Een folder in de bus doen, of een affiche plakken doet (bijna) iedere partij. Aanbellen en even een praatje maken is heel veel meer. Dat haalt de SP uit het rijtje politiek, en laat zien dat wij méér doen. Waar het allemaal toe zal leiden, volgende week? Moeilijk te zeggen. De landelijke peilingen laten zien dat de kiezers meer op drift zijn dan ooit. Plaatselijk zijn er geen hypes als Leefbaar of Fortuyn die de aandacht trekken. Dus waarom zouden de Groningers niet massaal kiezen voor de echte oppositie, de SP? Of zouden ze wellicht massaal thuisblijven? Ik word heen en weer geslingerd tussen hoop en vrees. Nog één week spanning…..

De gemeente verwacht dat er dit jaar als alles meezit 1100 nieuwe woningen gebouwd worden in Groningen, en is daar best wel heel trots op. En dat is begrijpelijk, als je bedenkt dat voor het hele land een laagterecord aan nieuwbouwwoningen verwacht wordt. Groningen had dat laagterecord al in 2000, toen slechts 475 huizen opgeleverd werden.
1100 Huizen is dus best wel veel. Maar lang niet genoeg. De gemeente heeft er de afgelopen jaren gemiddeld zo’n 1500 inwoners per jaar bij gekregen. Daarvoor zijn, op basis van de gemiddelde woningbezetting ruim 800 huizen nodig. Het aantal bewoners per woning daalt trendmatig met 0,01 bewoners per jaar. Daarvoor zijn jaarlijks zo’n 550 huizen nodig. Volgens het sloopprogramma waaraan wethouder Smink en de collegepartijen absoluut niet willen tornen, moeten er de komende jaren jaarlijks minstens 650 huizen gesloopt worden. Tel deze cijfers bij elkaar op, en je komt uit op een minimaal benodigd aantal van 2000 huizen. Negenhonderd méér, dan waarvan Smink in een optimistische bui uitgaat. En dan hebben we er nog geen één extra gebouwd om de te lange wachtlijsten in te lopen die er nu al zijn….
Reden voor tevredenheid is er dus niet echt. Wel maakt ook het juichverhaal van Smink duidelijk dat er geen alternatief is voor ons belangrijkste speerpunt bij de verkiezingen. Stoppen met slopen. Stem vóór. Stem SP.

Woensdag is het eindelijk zo ver. Avonturenspeelplaats De Werf gaat open! Zo’n anderhalf jaar geleden werden we benaderd door SP-lid Judit Bouman met het fantastische plan om een avonturenspeelplaats te gaan beginnen. De achtergrond van het idee is dat er wel veel speelplekken in Groningen zijn, maar dat er een terrein ontbreekt dat letterlijk en figuurlijk de ruimte aan kinderen biedt om hutten te bouwen, tunnels te graven, te ravotten, kampvuren te maken en met water te spelen. Enthousiast begonnen SP’ers mee te helpen om een initiatiefgroep en een comité van aanbeveling op te zetten. In het comité namen directeuren van basisscholen, een officier van justitie, een speltherapeute en SP-Kamerlid Agnes Kant plaats. Zij hamert al jarenlang op het belang van buiten spelen voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van kinderen. Vorig jaar heeft ze zelfs een initiatiefvoorstel ingediend voor een Speelruimtewet, die bepaalt dat bij het ontwerp van nieuwe wijken een minimaal percentage van de ruimte bestemd moet worden voor speelruimte. Geinspireerd door het initiatief van Kant overhandigde de initiatiefgroep in het voorjaar aan wethouder Bruinsma een pleitnota. En natuurlijk alvast een hamer en enkele spijkers, verpakt in een fraaie miniatuurhut. Die zegde subsidie aan de avonturenspeelplaats toe. Toen barste de drukte pas echt los: op zoek naar een geschikte plek, materiaal en het oprichten van een officiële stichting. De plek is gevonden naast geitenboerderij Wegafarm bij Lewenborg. Een kaal stuk grond waar nog een heleboel aan moet gebeuren. Met SP-leden sjouwden we wat af met hout, palen en zand. De palen dienen als onderdeel van een heuse uitkijktoren. Doen SP’ers dat ook? Ja, we voegen heel graag de daad bij het woord. Met nietsdoen en stilzitten was er nooit een avonturenspeelplaats in Groningen gekomen.

1,13 Miljard euro. Ofwel 2,5 miljard gulden. Dat moeten de noordelijke provincies op tafel leggen om een snelle zweeftreinverbinding met Amsterdam te krijgen. Laten we eens gaan rekenen. Drenthe zal weinig meebetalen, want de trein komt daar helemaal niet. Friesland werkt inmiddels al aan een eigen ‘lightrail’, die veel meer haltes heeft en goedkoper is. Het animo om mee te betalen aan de zweeftrein zal dus niet zo heel groot zijn. De provincie Groningen zal wel een stevige duit in het zakje doen, net als de gemeenten Drachten en Heerenveen. Maar dan nog zal een fors deel op de gemeente Groningen neerkomen. Met minder dan driekwart miljard –guldens—redden we het zeker niet. Dat is vijfduizend (!) gulden voor elke inwoners van de stad. En waarvoor? Voor een trein die nooit rendabel kan worden, die geen enkele milieuwinst oplevert en die het landschap verpest. Oké, we zijn dan sneller in Amsterdam. Dat is leuk als je daar eens wilt gaan stappen of winkelen – als je tenminste het veel duurdere kaartje kunt betalen. Maar bedenk wel, dat die Amsterdammers dan ook veel sneller in Groningen zijn. En nou heb ik niets tegen Amsterdammers, maar ik zit er niet op te wachten dat Groningen een slaapstad wordt van forensen die in Amsterdam werken, en die hier de ruimte en de rust opkopen om vorstelijk te kunnen wonen. Onlangs stond er in De Volkskrant een kaartje van Nederland, waarbij de afstanden tussen de plaatsen niet getekend waren op basis van de kilometers die ertussen liggen, maar op basis van de reisduur. Met de zweeftrein was rekening gehouden. En wat bleek? Groningen ligt dan dichter bij Amsterdam dan Enkhuizen. Moeten we daar blij mee zijn? En moet ons dat een onvoorstelbaar groot bedrag kosten? Nee. Steek al het geld voor prestigelijnen als de zweeftrein en de Betuwelijn in verbetering van het normale treinverkeer. Dan hebben we die zweeftrein helemaal niet nodig.

Lees ook het opinieverhaal Investeer in bus en trein, en laat het zweven aan de spoken.

Ik weet het. Ik zou moeten stoppen met stukjes over de PvdA. Het gaat bij de verkiezingen immers om wat wij (goed?) doen en niet om wat die partij verkeerd doet. Maar ik kan het toch even niet laten.
Vorig voorjaar zijn vier raadsleden van de PvdA opgestapt, waaronder fractievoorzitter Annemarie Timerman. Het gevolg daarvan was, dat Marjo van Dijken fractievoorzitter werd, en dus ook de algemene beschouwingen ging doen. En dat leverde een stevige trendbreuk op. Timmerman zette in het verleden in haar bijdragen een visie neer, waarin ze algemene politieke beschouwingen en concrete voorstellen aan elkaar verbond. Zoals de meeste fracties dat doen, ook de onze. Van Dijken echter constateerde bij de Voorjaarsnota vergenoegd dat alles goed gaat in Groningen omdat het college het PvdA-programma uitvoert, en stond vervolgens minutenlang stil bij haar stokpaard: het gebrek aan openbare toiletten in de binnenstad, en vooral aan toiletten die toegankelijk zijn voor gehandicapten. Voorwaar een serieus probleem. Maar toch wat mager om je complete algemene beschouwingen aan op te hangen. In het najaar kwamen de begrotingsdebatten. U raadt het al: opnieuw was vrijwel het enige onderwerp in het betoog van Van Dijken het grote probleem van het ontbreken van voldoende openbare toiletten. Een kwestie die ze overigens ook elke vergadering van de raadscommissie Openbare Werken aankaart. Waarom ik hier nu mee kom? Omdat de PvdA zich aan profileren is in de aanloop naar de raadsverkiezingen, en ze daarbij haar sterkste wapen inzet: de strijd om meer openbare toiletten in de binnenstad die toegankelijk zijn voor gehandicapten. ‘Het ontbreken van adequate, 24-uurs bruikbare en voor iedereen toegankelijke en bruikbare toiletvoorzieningen in de binnenstad van Groningen is door de PvdA bij herhaling geagendeerd’, laat Van Dijken nu eufemistisch weten. Om vervolgens keihard uit te halen en te eisen dat het probleem uiterlijk op hemelvaartdag 2002 opgelost moet zijn.
Wel, de vasthoudendheid van Van Dijken is te prijzen. Maar Marjo, is er echt niets te bedenken waarin je die energie beter zou kunnen steken? Dat van die toiletten weet het college nu wel. Ga je eens druk maken om het gebrek aan geschikte woningen voor mensen met een handicap, om de belabberde vervoersvoorziening, om de voorzieningen voor daklozen, de minimale inkomensondersteuning en noem maar op. Met jouw inzet en jouw goede contacten met het college is op die terreinen veel winst te boeken. En dan heb je mij niet tegenover je, maar aan je zijde.